Liga Angielska

Jak powszechnie wiadomo kolebką piłki nożnej jest Anglia. I to właśnie na Wyspach Brytyjskich pod koniec XIX w. powstała pierwsza zawodowa liga piłkarska. Decyzja o utworzeniu The Football League zapadła 17 czerwca 1888 roku w Manchesterze, gdzie spotkali się przedstawiciele dwunastu zawodowych drużyn. Byli to działacze zespołów Accrington, Bluckburn Rovers, Bolton Wanderers, Burnley, Derby County, Everton, Notts County, Preston North End, Stoke City, West Bromwich Albion, Wolverhampton Wanderers, Aston Villa. Jako włodarza ligi wybrano Wiliama McGregora, prezesa Aston Villi. Ustalono także datę inauguracji ligi a także terminy spotkań. Pierwszy mecz w ramach The Football League odbył się we wrześniu 1888 roku.

W pierwszym w historii ligi sezonie (1888/1889) ogromną furorę wywołali piłkarze Preston North End. Zdobyli tytuł mistrzowski, przy czym we wszystkich 22 spotkaniach odnosili zwycięstwa. Co prawda za faworytów uważano drużyny West Bromwich i Aston Villi, jednak gracze z Preston zdeklasowali rywali. Największą gwiazdą zespołu był Johnny Goodall, król strzelców z 21 bramkami na koncie. Później został on uznany za jednego z najlepszych zawodników ligi angielskiej. Rok później Preston North End pokazali, że tytuł mistrzowski w poprzednim sezonie nie zdobyli przypadkowo i po zakończeniu sezonu to oni zajmowali czołową pozycje w tabeli.

Kolejne lata pokazały bardzo duży wzrost zainteresowania, tak kibiców, jak i nowych drużyn. Owocem tego była zmiana nazwy rozgrywek na Division One, a także powstanie w sezonie 1891/1892 niższej klasy rozgrywkowej, czyli Division Two.

Kolejną drużyną, która zapisała się w historii sukcesami jest Sunderland AFC, pięciokrotny mistrz kraju w latach 1892, 1893, 1895, a także w sezonach  1901/1902, 1912/1913 i 1935/1936. Zespół Sunderlandu stał się  ówcześnie najbardziej utytułowaną drużyna w Anglii. Nic w tym dziwnego gdyż mieli oni w swoim składzie takich zawodników jak: Ned Doig (szkocki bramkarz), John Auld (szkocki rozgrywający), Hughie Wilson, czy Johnny Campbel. Wszyscy błyszczeli formą w praktycznie każdym spotkaniu co przekładało się na wyniki drużyny.

Uważano, że takiego sukcesu nie uda się powtórzyć  już żadnej drużynie. Ale zespół Aston Villa, który w ciągu siedmiu sezonów aż pięciokrotnie sięgał po mistrzowską koronę, pokazał że niema rzeczy niemożliwych. Ukoronowaniem sukcesów było powstanie w 1897 roku The Villa Park – nowego stadionu, na którym The Villans grają do dziś.

Sezon 1914/1915 był ostatnim przed wybuchem I Wojny Światowej, a w rozgrywkach triumfowali piłkarze Evertonu. Później z powodu wojny na 4 lata rozgrywki zostały zawieszone. Po zakończeniu wojny ligę wznowiono i od razu weszły spore zmiany. Otóż dodana została Division Three South (1920/1921) a także Division Three North (1921/1922). W tych rozgrywkach brały udział drużyny z północnych i południowych regionów kraju.

Następnie przyszła kolejna wojna, która wymusiła ponowne zawieszenie rozgrywek. Po tej przerwie do głosu doszła drużyna Liverpoolu, która szczęśliwie zdobyła mistrzostwo wyprzedzając drugi w tabeli zespół o zaledwie jeden punkt.

Sezon 1958/1959 przyniósł kolejne zmiany. Połączono Divisios Three South i North oraz powstała Division Four. Ciągle rosnące zainteresowanie zaowocowało powstaniem aż 112 drużyn. Zmiany z sezonu 1958/59 nie były ostatnimi. Otóż w 1980 roku liczba drużyn rywalizująca w Division One została zmniejszona z 22 do 20.

W sezonie 1991/1992 Division One została zastąpiona nazwą FA Premier League. Automatycznie każda z niższych klas rozgrywkowych awansowała wyżej. I tak Division Two stała się Division One itd.

W rozwój Premier League miała telewizja. Pieniądze płynące ze sprzedaży praw transmisyjnych wykorzystywane były przez zespoły na rozwój czy transfery. Pierwszą kwotą jaką telewizja Sky wyłożyła było 191 milionów funtów. Kolejne lata to oczywiście większe kwoty, dochodzące nawet do miliarda funtów. Wraz z pieniędzmi z telewizji do klubów napływali najlepsi zawodnicy oraz trenerzy z zagranicy. Wśród piłkarzy warto wspomnieć o Jurgenie Klinnsmannie, Gianfranco Zoli, czy chociażby Gianluce Viallim, a znani trenerzy to np. Ruud Gullit, Arsene Wenger czy Gerrard Houllier.

Pierwszymi triumfatorami Premiership byli gracze Manchesteru United. Sukcesy odnosili także w europejskich pucharach. Do tej pory „Czerwone Diabły” plasują się na drugim miejscu pod względem ilości tytułów mistrzowskich. Mają ich na swoim koncie 15. Prym w tym względzie wiedzie drużyna FC Liverpool, która wygrywała aż 18 razy.

W ostatnich latach da się zauważyć dominację kilku klubów, które przeważają nad pozostałymi. Należą do nich Manchester United, FC Liverpool, Chelsea Londyn oraz Arsenal Londyn.

W karty historii ligi angielskiej pozytywnie wpisali się także Polacy. Wszyscy pamiętają wyczyn Jerzego Dudka (FC Liverpool) w meczu finałowym Ligi Mistrzów 25 maja 2005 roku. Polski bramkarz w serii rzutów karnych obronił 2 strzały i został okrzyknięty bohaterem meczu.

Obecnie w klubach angielskich występuje kilku Polaków. Są to: Tomasz Kuszczak (Manchester United), Łukasz Fabiański, Wojciech Szczęsny (obaj Arsenal Londyn), Tomasz Cywka i Tomasz Kupisz (Wigan Athletic), Jarosław Fojut i Ebi Smolarek (Bolton Wanderers).

Skomentuj